اربعین
وچنین است که می‌بینیم حماسه عاشورا و زندگانی امام حسین(ع) در همان زمان، افکار اندیشمندان و پژوهشگران را به خود معطوف ساخته است؛ تا آن‌جا که گفته می‌شود در طول سیزده قرن گذشته، دوهزار جلد کتاب و رساله درباره‌ی امام حسین(ع) و قیام عاشورا نگاشته شده است و اگر مقالات، منظومه‌ها و چکامه‌های بی‌شماری را که در مورد حماسه‌ی حسینی سروده و نوشته شده است در نظر بگیریم، به رقمی بیش از پنج هزار اثر مکتوب خواهیم رسید که بسیار عجیب و بی‌نظیر است.
و این همه دلیل بر این است که فرهنگ شیعی بیش از هر چیز، عاشورایی و حسینی است. پس بر فرهنگ‌بانان شیعه فرض است که سعی خود را بیشتر معطوف به عاشورا کنند و با ژرف‌نگری و باریک‌بینی، که لازمه‌ی چنین موضوع حیاتی و حساسی است درباره‌ی حماسه عاشورا پژوهش کنند، چرا که پاسداری از مکتب تشیع در گرو پاسداری از فرهنگ عاشوراست و کاری که در این وادی مقدس ضرورت دارد، تطهیر و تنزیه تاریخ عاشوراست؛ زیرا در قرن‌های گذشته دشمنان قسم خورده و دوستان نادان خواسته یا ناخواسته دست به دست هم داده، صدها داستان ساختگی و خرافات عامه‌پسند را در تاریخ عاشورا گنجانده‌اند و گاهی چنان تند و تیز تاخته‌اند که گویی از پیش چنین تهاجمی را بر تاریخ عاشورا تدارک دیده‌اند.
آنان با تحریفات بعضاً ریشه‌ای، به تخریب تاریخ تشیع، توهین به عاشورا، و تحقیر آن دست زده‌اند و دردناک‌تر از همه این که دوستان ناآگاه و ساده‌لوح برای ثواب، به نوشته‌ها و بافته‌های تحریف شده پر و بال داده‌اند؛ به گفته استاد شهریار:
دوستانش بی‌وفا و دشمنانش بی‌امان
با کدامین سر کند، مشکل دو تا دارد حسین
و کاری که امروز ضرورتش از هر کار دیگری بیشتر است، تحریف‌زدایی از ساحت مقدس عاشورای حسینی است.
در این‌جا یادآوری چند مطلب ضروری می‌نماید:
* تاریخ عاشورا به علت مظلوم بودن شیعیان در طول تاریخ، به جای آن که در کنگره‌های جهانی و همایش‌های بین‌المللی موضوع تحقیق باشد، بیشتر در میادین مبارزه و سنگرهای جهاد و در کنج زندان‌ها مورد نظر مظلومان و شهادت‌طلبان بوده است.
* از آن‌جا که هاله‌ای از نور قداست (صد البته به‌جا و به‌حق) حماسه حسینی را در بر گرفته، بدیهی است که برخی از مباحث و موضوعات پژوهشی، خوشایند خشک‌مقدسان و ساده‌لوحان نباشد. آن‌ها می‌گویند که چون ساحت عاشورا مقدس است، پس هر امری (گرچه نامعقول و ناممکن، حتی ناهمگون و مخالف با سخنان امام حسین(ع) و اصول مکتب) باید مقدس و انکارنشدنی تصور شود.
به هر حال با پژوهش و تعمق در ابعاد مختلف عاشورا و شناخت عمیق این واقعه می‌توان حرمت و قداست آن را پاس داشت و نه با سهل‌انگاری و خوش‌خیالی. چرا که در آن صورت ممکن است اصل عاشورا نیز نابود شود.
راستی با این همه ساده‌لوحی و با سیل تحریفات تازه که روز به روز هم در حال تزاید است و با آن‌همه تحریفات شهرت یافته، چه انتظاری جز این می‌توان داشت که فردایی نه چندان دور، شاهد مسخ عاشورا و دگرگونی حماسه‌ی حسینی باشیم؟